Beekdal van de Beerze
Een van de belangrijkste landschapsbepalende elementen in de gemeente Oirschot is het riviertje de Beerze. In het zuiden gaat het nog om twee riviertjes: de Groote Beerze en de Kleine Beerze, die beide vanuit het Kempisch hoogplateau noordwaarts stromen. Bij landgoed Baest voegen de twee zich samen tot de Beerze die vervolgens zijn weg zoekt richting natuurgebied Kampina.
Van oudsher speelt het riviertje een belangrijke rol in dit gebied. Boeren hebben altijd dankbaar gebruik gemaakt van de Beerze voor onder meer watervoorziening (irrigatie) en visvangst. Daarnaast moesten ze echter ook accepteren dat het sterk wisselende waterpeil grote stukken land onbruikbaar maakte voor de landbouw, zoals de drassige Landschotse Heide.
De watermolen in Spoordonk (de meest westelijk gelegen watermolen van Nederland), dankt zijn bestaan eveneens aan de Beerze.
In de 20ste eeuw is de Beerze voor het grootste deel gekanaliseerd om het water sneller af te kunnen voeren uit de landbouwgebieden. Daardoor is ook waardevolle natuur verloren gegaan. De laatste jaren zijn er echter verschillende projecten in gang gezet om de oude situatie waar mogelijk te herstellen. In het zuiden wordt op verschillende plaatsen de vroegere loop van de Kleine en de Groote Beerze weer in gebruik genomen.
Meer naar het noorden, bij Kampina, zijn in de Beerze nieuwe meanders aangebracht en ook zijn er "paddenpoelen en vistrappen" aangelegd waar het intussen krioelt van de kikkers, vinpootsalamanders, bloedzuigers en libellen. Verder is daar een retentiebekken gecreëerd waar
's winters 1, 7 miljard liter water ligt opgeslagen.. De voormalige akkers zijn daardoor een uniek leef- en broedgebied geworden voor tal van vogelsoorten. Bovendien zorgt het retentiebekken ervoor dat de verdroging van het verderop gelegen heidelandschap Kampina tot stilstand is gebracht.
Op landgoed Baest tenslotte zien we de Groote en Kleine Beeze in hun oude glorie. Naast de gekanaliseerde versies van de Groote en de Kleine Beerze zijn de oospronkelijke waterlopen hier in stand gehouden voor het landschapspark. Dat levert een bijzonder stukje natuur op waar vele zeldzame plant- en diersoorten hun voordeel mee doen.
Een moment geduld a.u.b.