De Natuurgebieden van het Monument in het groen
Oirschot, Monument in het Groen. Oirschot wordt omgeven door diverse prachtige natuurgebieden die je allemaal kunt bezoeken op de fiets of zoals je wilt te voet. Oirschot wordt omgeven door de praktische fiets- en wandelroutenetwerken. De fietsroutenetwerk- en wandelnetwerkkaarten kun je kopen bij de VVV OIrschot.
Monument in het groen
Oirschot heeft een mooi buitengebied. Al wandelend en fietsend kunt u genieten.
Unieke landgoederen, dichtbegroeide bossen, uitgestrekte heidevelden, prachtige bolle akkers, landelijke beekdalen, bloemrijke graslanden en plantrijke vennen wisselen elkaar af.
Oirschotse Heide
De Oirschotse Heide is een uitgestrekte heide dat al bijna een eeuw wordt gebruikt door militairen.
Het gebied heeft een grote aardrijskundige waarde omdat het een ingewikkeld patroon kent van droge plateaus, opgestoven hoogten en geul- en komvormige laagten. Daarnaast heeft het een bijzonder kenmerk dat het "hydrologisch" verbonden is met natuurgebied "de Mortelen", regenwater dat hier in de bodem wordt opgenomen, verschijnt in "de Mortelen" als kwelwater aan de oppervlakte.
Beekdal van de Beerze
Een van de belangrijkste elementen in het landschap in de gemeente Oirschot is het riviertje de Beerze.
In het zuiden gaat het nog om twee riviertjes: de Groote Beerze en de Kleine Beerze, die beide vanuit het Kempisch hoogplateau noordwaarts stromen. Bij landgoed Baest voegen de twee zich samen tot de Beerze die vervolgens zijn weg zoekt richting natuurgebied Kampina.
De Mortelen
De Mortelen vormt met 1074 hectare het grootste landschapsreservaat van Noord-Brabant.
Door de overvloedige aanwezigheid van water kent de Mortelen planten- en dierensoorten die in de omgeving nauwelijks voorkomen. Dat moerasachtige landschap (mortelen betekent slijk) is te danken aan een leemlaag van ongeveer een meter dik die zich niet ver onder de oppervlakte bevindt. Deze vaste laag voorkomt dat het grondwater snel kan wegzakken in de bodem, zodat de grondwaterstand van nature hoog blijft.
Landgoed Baest
Een statig 18e eeuws landhuis vormt het hoofdgebouw van het complex (Huis te Baest).
Wanneer in 1560 het bisdom 's-Hertogenbosch wordt opgericht krijgt de kersverse bisschop per pauselijke bul het landgoed Baest toegewezen, mogelijk als buitenverblijf of simpelweg als bron van inkomsten. Met het verbod op het Rooms-katholicisme dat volgde op de Vrede van Munster (1648), wordt het landgoed geconfisceerd en gaat het over in particuliere handen.
Landschotse Heide
De Landschotse Heide, die zuidelijk aan de Kuikseindse Heide grenst, heeft een aantal grote vennen.
Het beschermde natuurmonument is niet groot (239 hectare) maar wel zeer gevarieerd. Zo treffen we er zowel natte heide (dopheide) als droge heide aan (struikheide). De runderen die er grazen zorgen ervoor dat de heideplanten niet worden overwoekerd door gras en struikgewas. Daarnaast worden er geregeld plaggen gestoken om het karakteristieke heidelandschap te behouden.
Kuikeindse Heide
De Kuikeindse Heide die van oorsprong is dit een zeer nat gebied dat geregeld onder water stond.
De Kampina
Het natuurgebied Kampina is een heidlandschap dat 200 jaar geleden in Brabant veel voorkwam.
Het centrale gedeelte van het 1350 hectare grote reservaat is de open Kampinase heide, waar runderen en IJslandse paarden grazen om de hei te beschermen tegen het oprukkende gras.
Landgoed 's Heerenvijvers
's Heerenvijvers is de naam van het vroegere buitenverblijf van O.M.E. Loupart.
Die in de jaren dertig van de 20e eeuw vice-president van Philips was. Deze vooroorlogse "captain of industry" kocht het stokoude landgoed eind jaren dertig en bouwde er een weekendhuis met personeeslverblijf, een koeienstal met bakhuis, een boerderij en een kapel. Het complex is nog altijd in bezit van de erven Loupart.
Landgoed Heerenbeek
Het begint in de 14e eeuw, wanneer Hertog Jan van Brabant de Heerenbeek aan de abdij Perk van Leuven schenkt.
De monniken zouden het gebied in de eeuwen daarna systematisch laten ontginnen. In de 19e eeuw werd het landgoed bewoond ddor Jan Philip baron de Girard de Mielet van Coehoorn.
