Vier legendarische Oirschotse personen

Odulphus

Oirschot bezit verschillende monumenten die aan de Heilige Odulphus zijn gewijd. Odulphus werd rond 770 geboren in Verrebest, tot 1819 een deel van Oirschot, daarna een deel van de nieuwe gemeente Best. Na zijn priesteropleiding werd hij in 806 pastoor in Oirschot en schonk hij al zijn goederen, grond en landerijen aan de armen. Zijn grootste wens was toch een kloosterleven en daarom trok hij naar het klooster in Utrecht. Bisschop Frederik stuurde hem vervolgens als missionaris naar Friesland. Hij deed dit werk met veel toewijding en succes. Veel later hervatte hij zijn kloosterplichten in Utrecht. Hij stierf op 12 juni 855 of 856. Naast de Sint Petruskerk staat een fraai beeldje van Odulphus van kunstenaar Toon Grassens. Odulphus is hier gekleed als kanunnik, dus met toog en superplie; met bonnet en almucium (kanunnikenmanteltje). Zijn attributen zijn een brevier en een appel, het symbool van de gehoorzaamheid.
 
In de Sint Petruskerk bevindt zich een Odulphusaltaar, waarop zijn leven staat afgebeeld. Aan de Spoordonkseweg, tegenover de voormalige Odulphusschool, staat de Odulphuskapel.

De medische school van dokter Fey

In de Koestraat staat tegenover Hof van Solms de voormalige Hoge School der Genezing annex gasthuis van dokter Arnold Fey jr. Hij was een Europees bekend staand chirurgijn uit de zeventiende eeuw. In die tijd stond Oirschot op de kaart vanwege zijn chirurgenopleiding.
Dokter Fey was met name bekend door zijn behandelingen op het gebied van kanker, staar, urineonderzoek en hazenlipoperaties. Hij heeft met name de moeder van de Franse Zonnekoning behandeld.

In 1672, bij de komst van de Fransen, vertrok Fey uit Oirschot. Hij stierf in 1679 en werd begraven als Heer van Kranenburg in Duitsland. Zijn grafsteen is in de vorige eeuw op bijzondere wijze naar Oirschot gehaald en bevindt zich in de Sint Petruskerk. Met hulp van geallieerden is de steen in 1945 naar deze kerk gebracht.

Op deze steen staat: “Hier ligt de beroemde en wijdvermaarde Arnoldus Fey, ridder in de orde van St. Michiel bij de allerchristelijkste Koning en Heer van Kranenburg. Overleden de zestiende april 1679.”
De stoffelijke resten zijn Kranenburg gebleven. De voormalige medische school is nu in gebruik als woonhuis. Dokter Fey heeft het gebouw aan de overkant in de Koestraat laten bouwen: Hof van Solms.
In veel publicaties valt te lezen dat hij Amalia van Solms zou hebben behandeld.
 

Oirschot en zijn eigen Amalia

Wie in het centrum van Oirschot verder gaat dan het Vrijthof en de Koestraat in, ziet aan de linkerkant een wit gebouw: Hof van Solms. Het woord hof is in die tijd een verzamelnaam van een geheel aan vertrekken en zalen. Momenteel is het in gebruik als party- en congrescentrum.
Amalia, geboren in 1602, was hofdame van Elizabeth Stuart, keurvorstin van het koninkrijk Bohemen. Veldslagen en tegenslagen later, reisden Amalia en de keurvorstin richting Den Haag waar ze asiel kregen bij Prins Maurits. In 1625 lag hij op sterven en riep zijn halfbroer Frederik Hendrik bij zich. Hij beval hem meteen te trouwen en wettige erfgenamen te verwekken, anders zou het Huis van Oranje uitsterven. De laatste haastte zich naar Amalia, op wie hij al een oogje had en vroeg haar ten huwelijk. Amalia van Solms gaf hem tijdens een sobere plechtigheid het jawoord. Daarmee had Frederik Hendrik de Oranje-erfenis, het Stadhouderschap en een lieftallige 23-jarige gemalin verworven. De relatie tussen Amalia, Hof van Solms en Oirschot is onduidelijk. Geruchten bestaan als zou ze in Oirschot behandeld zijn door dr. Fey, in die periode een beroemd chirurgijn. Daar zijn echter geen bewijzen voor. Ook zijn er geen bewijzen dat ze uit dankbaarheid Hof van Solms aan hem geschonken heeft.
 

Het wonder van de Heilige non

Op 21 mei 1644 arriveert een drietal Antwerpse zusters van de Orde van de Karmelietessen in Oirschot. Eén van hen is Maria Margaretha der Engelen, zoals haar kloosternaam luidt. Ze is erg ziekelijk en op haar sterfbed blijkt ze stigmata te hebben. Ze sterft op 5 februari 1658, maar haar stoffelijk overschot is niet aan bederf onderhevig. Integendeel, uit haar lichaam sijpelt een olieachtige substantie, zo overvloedig dat hiermee maar liefst honderd flesjes gevuld worden. Chirurgijn dokter Fey getuigt zelfs: “alle zieken, die ik geopereerd heb met het mes waarmee ik het lichaam van de eerbiedwaardige Maria der Engelen behandeld heb, genezen zijn.”
Van heide en verre komt een stroom gelovigen naar Oirschot in de hoop om op voorspraak van Maria genezing voor hun kwalen te vinden. Het protestante bestuur van Oirschot maakt tot grote woede van de katholieke Oirschotse bevolking in 1663 een einde aan “deze paapschen uitwaschen” en het stoffelijk overschot van Maria vindt tenslotte een laatste rustplaats in de St. Jan in ’s-Hertogenbosch.

In het sober ingerichte klooster Blijendaal aan de Nieuwstraat ontvangt de zuster “portier” u in het kloostermuseum en verblijdt u met een bezielende toelichting op het leven van deze Heilige Non van Oirschot.